تعداد بازدید: 6995

توصیه به دیگران 3

جمعه 6 خرداد 1390-23:46

نخستين مدرسه هاي چهاردانگه

 تاريخچه تاسيس مدارس در منطقه چهاردانگه -نويسنده:حامد خليلي ازني،پژوهشگر کياسري


* مقدمه

منطقه چهاردانگه كه اكنون با 1550 كيلومتر مربع وسعت در جنوب شهرستان ساري واقع شده است، بخش كوچكي از چهاردانگه تاريخي است.

در سال هاي اخير قسمت وسيعي از اين منطقه به استان سمنان (مانند فولاد محله) و تعداد زيادي از روستاهاي منطقه استخر پشت به نكا و تعدادي روستا به بخش كليجان رستاق الحاق شد.

 منطقه چهاردانگه به علت داشتن طبيعت بسيار زيبا (آب بندان پله، چشمه سورت،درياچه چورت، قله شاه دژ و...) معادن ذغال سنگ، فلوئورين و شن و ماسه، زمين هاي كشاورزي و مراتع سرسبز، جاذبه مذهبي( امامزاده ميرعماد وري ،مير افضل و... )نيز اماكن تاريخي (قلعه شاه دژ مار قلعه ، قلعه ازني و....) شهرك و ناحيه صنعتي، قرار گرفتن جاده اصلي ساري - سمنان و با داشتن علماي بزرگي مانند آيت الله ملا صالح تيلكي -داماد علامه مجلسي- آيت الله شريعت مدار تيلكي- صاحب كتاب حجت الحق و توضيح المقاصد-آيت الله شريعت مدار كياسري -صاحب كتاب شعاير النبي-آيت الله سيد علي پاجايي -صاحب كتاب فقه فارسي-ملاسبز علي ازنيجي -خطاط معروف دوره قاجار- سيد علي اكبر چالويي -خطاط معروف دوره قاجار-و.... و رجال سياسي مانند علي اكبر داور -وزير ماليه رضا خان- و... از ويژگي منحصر به فردي در سطح استان برخوردار است.(گرچه حق آن تا كنون ادا نشده است). در اين مجال مختصري به تاريخچه مدارس منطقه اشاره مي شود.

*مدرسه ابتدايي

 قبل از آغاز رسمي آموزش و پرورش در سطح كشور، آموزش بچه ها در مكتب خانه ها و حوزه هاي علميه انجام مي گرفت؛به همين دليل در روستاهاي منطقه مكتب خانه هاي متعددي داير و علوم ديني را به بچه هاي آموزش مي دادند که مي توان حوزه هاي كياير ، تيلك و ولويه را نام برد.

 اما اولين مدارس به سبك جديد قدمتي بيش از 100 سال در منطقه دارد. حسن اعظام قدسي معروف به اعظام الوزاره سال 1298خورشيدي  اولين حاكمي بود كه از طرف دولت براي چهاردانگه انتخاب شد.

او در كتاب خاطرات من چنين مي نويسد:"دستور دادم كه كدخدايان هفت محله فردا در مسجد حاضر شوند و چند نفر معتمد نيز از هر محله آمده بودند.

 با دست به مدرسه و مسجد اشاره نمودم كه اين مدرسه و مسجد شماست ، يك همچي مردمي و چنين جايي و آن وقت اين مدرسه و مسجدشان است.

 مردم گفتند اين مسجد و مدرسه موقوفه دارد و اشجع الملك حاكم آنجا در آمد اين موقوفه را مي گيرد اما خرج مدرسه و مسجد نمي كند."

 اعظام الوزاره در ادامه مي گويد:" به اشجع الملك نامه نوشتم و ايشان 1500 تومان بابت مدرسه داد . با اين پول و به كمك مردم شروع به ساخت مدرسه نمودم.براي ساخت ميز و نيمكت از استاد غلامحسين كه نجار قابلي بود استفاده شد."

 اعظام الوزاره در مورد افتتاح اين مدرسه چنين مي نويسد:" از طرف هيئت دعوتي از محترمين دهات اطراف كياسر به عمل آمد و نيز اعلان شد كه هر كس از اهالي دهات كه مايل باشد مي تواند حاضر شود. مدرسه افتتاح گرديد در چهار اتاق كه هر كدام شش ميز و نيمكت گذارده شده بود و در اين مدرسه 30 نفر دانش آموز مشغول به درس خواندن شدند."

 متاسفانه اعظام الوزاره هيچ تاريخي براي افتتاح مدرسه و نام معلمان آن ذكر نمي كند. خليلي و شريعت نژاد در باره اولين مدرسه دولتي چنين آوردند:" اولين مدرسه كياسر در سال 1304 (ش) داير و اولين معلم آن شيخ سيف الله يساري بود."

 آنها در كتاب خود نام تعدادي از دانش آموزان اين مدرسه را در سال 1304 به شرح زير نام مي برند: گل عمو مهدي نژاد، سيف الله شريعت زاده ،باقر واحدي،اكبر رضايي ، علي آقا شريعت نژاد، ابراهيم سعيدي، محمد علي شيخي، مصطفي سعيدي، ابوالقاسن خلسه و اسماعيل فياضي.

 بعد از مدرسه كياسر مدرسه دولتي بوستان ايول در 1327، مدرسه دولتي كنيم در سال1333،مدرسه دولتي وري1335 ،مدرسه دولتي ازني در سال 1338 و مدرسه دولتي لنگر در سال1338داير شد.

 اولين مدرسه ابتدايي دخترانه در سال 1350 به نام فردوسي كياسر به مديريت آقاي نريمان معتمدي شارك داير شد.

* مدرسه راهنمايي 

 با تغيير نظام آموزشي در سال 1345 به صورت 5 سال ابتدايي، 3 سال راهنمايي تحصيلي و 4 سال متوسطه، اين طرح از مهر سال 1350 جايگزين طرح قديمي 6 سال ابتدايي و 6 سال متوسطه شد. در نتيجه اولين مدارس راهنمايي تحصيلي در سطح كشور در مهر 1350 فعايت خود را آغاز نمود.

 اولين مدرسه راهنمايي تحصيلي در منطقه چهاردانگه در سال 1352(ش) در كياسر تحت عنوان مدرسه راهنمايي تحصيلي ملي البرز به صورت مختلط و با 58 نفر دانش آموز 42 نفر پايه اول و16 نفر پايه دوم شروع به فعاليت کرد.

 اين مدرسه ملي به همت آقايان احمد ملكي، محمد كفشگر، مهدي محمد نژاد، عبدالوهاب رادمهر، سيد مهدي وحدت، قدرت تسليميان، مصطفي مصطفي پور، انبيا مصطفي پور، محمد تيرگري، علي اكبر گوهردهي، جمال سليم بهرامي و رضي جمالي دايرشد.

 اولين مدير اين مدرسه آقاي احمد ملكي و دبيران آن محمد تيرگري، علي اكبر گوهردهي، جمال سليم بهرامي، عزيز الله رافعي ، فيروز آتشيان و مسيح سليم بهرامي بودند.

 شهريه اين مدرسه هر ماه 500 ريال بود. اين مدرسه تا سال 60 -59 به همين نام فعاليت نمود و درآن سال به مدرسه شهيد مطهري تغيير نام داد كه تاكنون به همين نام در كياسر مشغول آموزش به نو نهالان اين مرز بوم است.

 اولين مدرسه دخترانه رهنمايي تحصيلي كياسر در سال 1360 با 43 نفر پايه اول ، 26 نفر پايه دوم و 24 نفر پايه سوم به نام معلمان فعاليت خود را آغاز کرد.

 اولين مديرخانم نسرين مطهري ملكشاهي و دبيران آن صديقه كلانتري (ادبيات) شهناز كبيري(رياضي) آقاي جلالي و نسرين مطهري( علوم تجربي) بودند.

 در سال 1356 مدرسه راهنمايي تحصيلي خالخيل، 1359 مدرسه راهنمايي تحصيلي سعيد آباد و در سال 1361 مدرسه راهنمايي تحصيلي روستاي ازني فعاليت خود را براي تعليم تربيت دانش آموزان منطقه آغاز نمود و اين خود شروع گسترش علم دانش در سطح منطقه بود.

* دبيرستان

 در منطقه چهاردانگه اولين جرقه تشكيل دبيرستان در كياسر به سال 1338 برمي گردد. خليلي و شريعت نژاد در اين مورد چنين مي نويسند:" آقاي مهدي محمد نژاد در سال 1338 تشكيل دبيرستان را در كياسر مطرح نمودند و جناب آقاي عمادي هم كه در اين زمان سرپرستي مدارس دودانگه و چهاردانگه را داشتند با اين طرح موافقت و استان هم با شرط اينكه همان معلمان ابتدايي كار تدريس را به طور رايگان انجام دهند موافقت نمود و مدرسه با 19 نفر دانش آموز در پايه اول شروع به كار نمود."

 اما اين مدرسه به علت اختلافات محلي شكست مي خورد و سال هاي متمادي به علت نبودن دبيرستان در منطقه دانش آموزان مجبور به ترك تحصيل شدند.

بعد از 20سال اولين دبيرستان كياسر در سال 1358 با مساعدت آل رضا -رييس آموزش و پرورش شهرستان ساري- تشكيل شد.

 اين دبيرستان به صورت مختلط در پايه هاي اول انساني و دوم اقتصاد در منزل مسكوني حاج حسن حسيني به نام دبيرستان البزر شروع به فعاليت کرد.

 اولين مدير اين دبيرستان مير عقيل ميرشفيعي و دبيران آن مهدي محمد نژاد ليسانس ادبيات، محمد فياضي ليسانس الهيات، اكبر عباسي ليسانس الهيات و كلانتري ليسانس شيمي بودند. دبيرستان البرز كياسر در سال 1360 به نام امام حسين (ع) كياسر تغيير نام داد.

 اولين دبيرستان دخترانه در سال 1361 به صورت مجزا اما ضميمه دبيرستان امام حسين (ع) كياسر فعاليت خود را آغاز کرد.

 از سال 1363 از دبيرستان امام حسين(ع) كياسر جدا و ضميمه راهنمايي معلمان كياسر به كار خود ادامه داد، اما در سال 1369 به نام دبيرستان دخترانه زينبيه فعاليت خود را به صورت مستقل شروع کرد.

 در سال 1368 دبيرستان امام جعفر صادق نوكنده (اكنون به علت كمبود دانش آموز تعطيل شده)، 1370 دبيرستان شبانه روزي امام حسن مجتبي گرماب و در سال 1374 دبيرستان المهدي (عج) پشتكوه فعاليت خود را در منطقه آغاز نمودند. 

ايميل نويسنده: (hamed.khaliliazni@yahoo.com)


  • فرزندكوهستانپاسخ به این دیدگاه 2 0
    يکشنبه 26 بهمن 1393-19:6

    نويسنده گرامي آقاي خليلي باسلام :ازآنجايي كه نوشتن تاريخ از حساسيت بالايي برخوردار است ضمن احترام به همه بزرگان وپيشكستواني كه ازتاثير آنها درتاريخ آموزش و پرورش منطقه چهاردانگه نام برده ايد متاسفانه نام بلند آوازه معلم اخلاق حاج رمضان جعفرپور كياسري را كه هنوزبا گذشت بيش از دو دهه از رحلتشان مهرورزي و دغدغه هايي كه براي مردم منطقه داشته اند زبانزد عام وخاص است را ازقلم انداخته ايد واين منصفانه نيست.

    • اکبر ابراهیمی کیاسریپاسخ به این دیدگاه 3 0
      چهارشنبه 19 آذر 1393-21:3

      بسیار از مطالب مفیدتان بهره بردم.سپاس گذار اندیشه و تحقیقتان.پیروز باشید

      • فدایی پورپاسخ به این دیدگاه 2 0
        سه شنبه 13 آبان 1393-2:59

        با سلام ضمن تشکر از مطالب ارزشمندتان
        لطفا در مورد کتاب خاطرات من (که در متن ذکر کردید) و منابع مکتوب این مقاله توضیح بیشتری بدهید.متشکرم

        • محمد فلاحیپاسخ به این دیدگاه 8 0
          سه شنبه 24 تير 1393-15:25

          با سلام خدمت جناب آقای خلیلی و سایر همکاران سابقم در منطقه چهاردانگه که بهترین اوقات تدریسم رو در اونجا سپری کردم. برای شما آرزوی سلامتی و موفقیت دارم.

          • عالمه فلاح موسی کلاییپاسخ به این دیدگاه 9 0
            چهارشنبه 4 تير 1393-23:47

            باعرض سلام وخسته نباشید خدمت شما استاد محترم خواندن این مطالب باارزش برای من بسیار جالب بود به خصوص که در این منطقه درحال انجام وظیفه می باشم به امید موفقیت همه همکاران وموفقیت همه دانش آموزان

            • مطهره شیخانی کیاسریپاسخ به این دیدگاه 25 0
              يکشنبه 24 فروردين 1393-15:52

              با تشکر وقدر دانی از معلمان وپرسنل مدرسه

              • دوشنبه 28 بهمن 1392-12:34

                خوب است در نقل تاریخ پژوهنده ای بی غرض و منصف باشیم. در تأسیس مدرسه راهنمایی البرز افراد دیگری نیز نقش داشته اند که نادیده گرفته شده است از جمله حاج رمضان جعفرپور کیاسری که خود معلم بوده و بانک ملی کنار بلوار امام رضا (ع را که ملاحظه می کنید زمین استردادی این مدرسه به ایشان می باشد. با تشکر

                • چهارشنبه 6 آذر 1392-0:0

                  متشکرم

                  • يکشنبه 7 مهر 1392-0:0

                    ممنون از اطلاعات مفید و زیبایتان با خواندن تاریخچه مدرسه ای که روزگاری در ان علم میاموختم مایع بسی خوشحالیست و تجدید خاطرات ان روزهای دور و خواندن مطالب خوب و زیبای همکلاسیهای قدیمی

                    گشت و گذر وبگردی پژوهش و تحقیق شما دوستان هر از گاهی ما را به روزگار خوب و پاک دوران تحصیل سالهای اول انقلاب میبرد یادش بخیر وممنون که چهره تک تک همکلاسیهایم را برام تداعی شد و خاطرات تلخ و شیرین ان روزگار

                    • معصومه حسن پور پاسخ به این دیدگاه 24 2
                      دوشنبه 28 مرداد 1392-0:0

                      با عرض سلام و خسته نباشید خدمت استاد گرامی ،از اطلاعات مختصر و مفیدی که ارائه کردید کمال تشکر و قدردانی خود را اعلام نموده و ضمن درخواست به افزودن و پرداختن مطالب جزئی تر ،توفیق روزافزون شما را از یگانه ی بی همتا آرزومندم.خدمتگزار کوچک به عنوان دبیر زبان انگلیسی برای دانش آموزان منطقه ی چهادانگه در دبیرستان های زینبیه (س)کیاسر و حضرت خدیجه (س) خالخیل

                      • امیر باشیپاسخ به این دیدگاه 28 3
                        دوشنبه 16 ارديبهشت 1392-0:0

                        از انجایی که بنده شما رو میشناسم بسیار یک فرد موفق و دلسوزی بودید زمانی شما رو شناختم که دبیر شیمی بنده در سال اول دبیرستان المهدی بودید . امیدوارم که همیشه در زندیگیتان موفق وسر بلند باشید

                        • سه شنبه 2 ارديبهشت 1393-23:3

                          از اينكه اشتباهي منفي زدم از معلم عزيزم عذر خواهي مي كنم

                        • سید حسن مرتضویپاسخ به این دیدگاه 25 2
                          دوشنبه 2 ارديبهشت 1392-0:0

                          به یاد روزگاران دور روستایم افتادم که کوه نسترا با گلوی سنگی خود پاسخ فریاد "گو خانه یا گوسفند" کودکان را می داد ، و امروز حنجره نسترا و نسترا های بیشمار ما با ناخن های بی مدارای بلدوزر ها دریده و خاموش شده است.سپاس از پژوهش تان.

                          • زمانی نوکندهپاسخ به این دیدگاه 24 1
                            شنبه 12 اسفند 1391-0:0

                            سلام.از اطلاعات مفیدی که در اختیار ما قرار داده اید کمال تشکر را دارم با سپاس فراوان

                            • محسن فیاضی کیاسریپاسخ به این دیدگاه 23 1
                              چهارشنبه 8 آذر 1391-0:0

                              سلام.استادازمطلب بدیع تان به وجدآمدم.خدابیامرزد همه معلمین ودانش آموزان خفته درلهد را،اگرلطف می کردیدمنابعی ذکرمیکردید عالی میشدوازکجا تاریخچه کلی رابگیرم؟لطفامطالب جدیداضافه فرمایید.باسپاس وافرمحسن فیاضی کیاسری

                              • محمود فیاضیپاسخ به این دیدگاه 23 1
                                دوشنبه 6 آذر 1391-0:0

                                باسلام وارادت،مطالبتان بسیارمفیدوجالب بود.مارابه یادقدیم انداختیدخدای پاک به شما جزای خیردهد وبازازاین مطالب بنگارید.

                                • جواد جلالي كياسريپاسخ به این دیدگاه 23 1
                                  دوشنبه 13 شهريور 1391-0:0

                                  به نام يزدان پاك
                                  پژوهشگر گرامي و جستجوگر كوشا آقاي خليلي
                                  با درود
                                  نوشتار شما با سرنام " نخستين مدرسه هاي چهاردانگه " بسيار خواندني بود و خشنودم كه زماني كوتاه همراه با نوشته ي شما به گذشته هاي دور و نزديك زندگي پاك روستايي پر كشيدم . گذشته گرايي ، خوي برجسته ي ما ايراني هاست ، به ويژه اگر امروزمان دستخوش ناكامي ها و ناروايي ها و ناگواري ها باشد . كاوش هاي تاريخي و پرس و جوهاي روشنگرتان كه با چاشني سادگي آميخته است ، براي ما كياسري ها خوشايند است . در وبگردي هاي گاه و بيگاه ، هنگامي كه به سخني يا نوشته اي و يا فرتوري زيبا پيرامون زادگاه و خاستگاه خودمان بر مي خورم ، دلم باز مي شود و نژندي به كنار ، دمي به آرامش مي رسم و اين مايه شادي را وامدار تلاش و تكاپوي جوانان نوخاسته و پركاري چون شما هستم . كياسر ديروز و روستا_شهر امروز ، براي من يادآور روزگاري ست كه دانايان آبرويي داشتند و آموزگار ده بر دلها فرمانروايي مي كرد و امروز ... پيچيده در فراموشي ها و فرومانده در فراسوي رنج و بيچارگي با زيستني دشوار و زيست بومي ناهنجار و چشم اندازي نازيبا ، بي بهره از برخورداري هاي شهر و جامانده از خرمي و سادگي و آبادي روستا !؟
                                  با آرزوي ديرزيوي و شادزيوي براي شما و همه ي روستانشينان پاكنهاد ايران زمين و با اميد به پژواك كوشش هاي دانشورانه تان .
                                  با سپاسي ديگر و بدرود - جواد جلالي كياسري - شامگاه دوشنبه 13 شهريور 91

                                  • چهارشنبه 1 بهمن 1393-16:43

                                    دم‌تان گرم! توی این نوشتار حتی یک واژۀ تازی هم به کار نبردید. همه‌شان فارسی بود. تنها واژۀ وب بیگانه بود که آن هم نه تازی, انگلبسی بود.

                                  • سید عباس موسوی نرگیسیپاسخ به این دیدگاه 24 1
                                    جمعه 12 خرداد 1391-0:0

                                    عرض سلام ، خسته نباشید، و تشکر دارم از آقا حامد.

                                    • مومنی کیاسریپاسخ به این دیدگاه 24 2
                                      جمعه 18 فروردين 1391-0:0

                                      با تشکر از آقای خلیلی بسیار برام جالب بود مر30

                                      • یداله خندانپاسخ به این دیدگاه 22 1
                                        پنجشنبه 1 دی 1390-0:0

                                        سلام
                                        دوست گرانقدرم از نوشته هایتان استفاده کردم ؛ اگر امکان داردمنابعی هم جهت مطالعه بیشتردر زمینه پیشینه منطقه چهاردانگه در سایت قرار دهید .
                                        با تشکر

                                        • ابوالقاسم مهديان فرپاسخ به این دیدگاه 22 2
                                          چهارشنبه 29 تير 1390-0:0

                                          سلام عزيزم دلم برات تنگ شده مطالب جالبي بود استفاده کردم. به اميد ديدار

                                          • ف الف شلدرهپاسخ به این دیدگاه 22 1
                                            شنبه 14 خرداد 1390-0:0

                                            سلام بر آقای خلیلی

                                            با سپاس و آرزوی نیک بختی برای دوست نویسنده ام .حق یارتان.

                                            • علی اکبر عنایتیپاسخ به این دیدگاه 2 1
                                              يکشنبه 8 خرداد 1390-0:0

                                              با سلام و سپاس ، محقق گرامی ما در حال جمع آوری اسناد مکتوب و غیر مکتوب برای تاسیس موزه آموزش و پرورش هستیم . لطفا با این شماره تماس بگیرید 09118597224

                                              • معین فرامرزیپاسخ به این دیدگاه 23 2
                                                يکشنبه 8 خرداد 1390-0:0

                                                سلام
                                                این اطلاعات بسیار جالب می باشد. با دادن اطلاعات بیشتر ما را در آشنایی با منطقه کمک می کنید.
                                                با تشکر

                                                • دانیال خدمتیپاسخ به این دیدگاه 22 1
                                                  شنبه 24 اسفند 1392-21:52

                                                  با عرض سلام و خسته نباشید.بسیار ممنونم از مطالب زیبای شما در خصوص معرفی روستای سنور و معرفی منطقه چهاردانگه.


                                                ©2013 APG.ir