تعداد بازدید: 5600

توصیه به دیگران 2

چهارشنبه 22 آبان 1392-16:30

ساری رود در انتظار اقدام شهردار

در نامه یک پژوهشگر به شهردار ساری مطرح شد:از شهردار محترم ساری انتظار می رود دستور دهند تا ضمن بررسی، زمین فوق که به لحاظ زبان کهن مازندرانی، در اصل وجه تسمیه روستای پِل گِردن نیز هست، در صورت امکان ، خریداری ( با توجه به ارزان بودن نسبی) و با حفظ وضعیت به پارک یا بوستان یا نهالستانی برای شهرداری منطقه بدل شود.


مازندنومه: آن چه در پی می آید نامه  درویش علی کولاییان -پژوهشگر ساروی-به شهردار ساری است با محوریت رود تجن.

 در مقدمه نامه آمده: «ساری در دامان ساری رود به وجود آمد و نام خود را از این رود گرفت. این رود دارای سرگذشتی بس شگفت آور است. آبِ آن از چشمه ای بزرگ و حیرت انگیز می آمد. چشمه که آغاز رود و پیشانی آن بود، بعد ها  و در پی اتفاقی بزرگ ناگهان خشکید. بستر ساری رود و مکان چشمه باقی ماند.
یاد و خاطره ی عجیب ِچشمه و آن رودخانه مهم در نوشته های مورخان بزرگ یونان و روم آمده است.

جای چشمه و محوطه چندین هزار مترمربعی آن ، این روزها بعد از دو هزار سال حرمتش زیر پا رفته ، با ضایعات ساختمانی پُر می شود.این نامه تلاشی است برای جلوگیری از این کار.» نویسنده متن کامل نامه را به همراه چند عکس در اختیار ما قرار داده که در زیر آمده است.

 به: شهردارمحترم شهر ساری

موضوع: قطعه زمینی مهم و تاریخی در پل گردن

با سلام و احترام؛

 زمینی گود با مساحت قریب به هفت هزار متر مربع  در پل گردن ساری هم اکنون درختان آن قطع، قطعه بندی شده و قطعات آن در معرض فروش قرار گرفته است.

 زمین به چشمه ای تاریخی تعلق دارد که در سالیانی دور بنا به دلائلی مشخص خشک شد و گویا بعدها یرای اعصار طولانی قبرستان بوده است.

 از قرار معلوم این زمین پس از تصرف و تملیک ازعصر پهلوی تاکنون مورد استفاده در کشاورزی و باغداری بوده است.

 چشمه ای که بدان اشاره شد همان است که ساری رود را به وجود آورد. ساری رود از زمین یاد شده آغاز می شود و همان رود است که ساری نام خود را از آن گرفت و امروز نهری است که از نقاط محتلف ساری عبور می کند و نام آن برای بسیاری آشنا است .

قرن ها پیش نهری احداثی به طول چند کیلومتر، پس از خشک شدن چشمه ، با سر دهنه ای از تجن تا محل چشمه حفر گردید و از آن زمان تاکنون قسمتی از آب تجن به آن جا و به درون ساری رود انتقال داده می شود.

 این آب که معادل بخشی کوچک از آب ساری رود در گذشته های دور آن بود، نیازشهر را فراهم می نمود و خاطره ی رود را نیز برای مردم زنده نگاه می داشت.

در کتب قدیمی و از قول مورخان مشهور جهان، اشاره به واقعه ای می شود که متعلق به دوهزار و سیصد سال پیش است؛ از رودخانه ای در جنگل های مازندران - بدون ذکر محل دقیق آن- یاد می شود که در مرحله ای به زمین فرو رفته بعد از طی مسیر طولانی روی زمین آمده، دوباره آفتابی می شود.

 بر طبق آن روایات، پیدا شدن مجددِ رود، به شکل چشمه ای خروشان، جاری شدن آن نیز به شکل رودخانه ای مهم بوده است.

  این اشارات تاریخی می تواند به دلائل متعدد و بر اساس پژوهش انجام شده از سوی این جانب،   توصیف زمینی باشد که در این نامه با شما در میان نهاده ایم و توصیف همین رود است، یعنی «ساری رود» که شما آن را می شناسید.

 بیش از دو هزار سال است که مورخان در شرح عبور اسکندر مقدونی، از دامغان به گرگان، از این چشمه و از این رود ، یاد می کنند.

چشمه ای که بعد ها خشکید و ساری رود که بسترش همچنان باقی است به اتفاق، ادامه تجن را ترسیم می نمودند.

ساری رود ادامه تجن بود و لفظ ساری به خاطر شکل هندسی و انحنای مسیر رود بوده است که ساری قدیم را کمر بند می شده است.

 به دلیل اهمیت این رود و سهولت انتقال آب آن به سطح (شهر کیله ) ساکنان اولیه ساری در کنار آن و در ناحیه ساری قدیم سکونت اختیار نمودند.

شواهد کافی برای اثبات مدعای ما به خصوص نشانه ها پیرامون ساری رود ،هنوز هم باقی است و به توسط کارشناسان در صورت بازدید از محل، به آسانی ادراک می شود. دلائل مفصل در مقاله  پژوهشی "تجن چگونه تغییر کرد؟" در سایت شخصی من آمده است.

از شهردار محترم ساری انتظار می رود دستور دهند تا ضمن بررسی، زمین فوق که به لحاظ زبان کهن مازندرانی، در اصل وجه تسمیه روستای پِل گِردن نیز هست، در صورت امکان ، خریداری ( با توجه به ارزان بودن نسبی) و با حفظ وضعیت به پارک یا بوستان یا نهالستانی برای شهرداری منطقه بدل شود.

 مکان در مجاورت شهرک موسوم به «شهرک شهرداری» است. این مکان می تواند با وضعیت خاص خود، ضمن معرفی ساری و«ساری رود» به همه برای جهانگردان و همه علاقه مندان تاریخ در جهان جاذبه ای فراوان داشته باشد.

در این تصویر قسمت میانی گودال را مشاهده می  کنید. گودال هم به سمت راست(غرب ) و هم به سمت چپ (شرق ) امتداد دارد. درسمت راست، امتداد گودال همان« ساری رود» می شود.( خاکریز میانی راه دستیابی به زمین روبرواست و اخیراً ایجاد شد تا اولین تغییر جدی در وضع گودال پس از دو هزار سال باشد .) تصویر بعدی این وضع را از بالا نشان می دهد .


 بخش انتهایی گودال در غرب آن. عمق گودال در این قسمت در نهایت به بیش از سه متر و هم تراز با کف ساری رود می شود .همانطور که پیدا است  ، فقط بخش کوچکی از حریم ساری رود در محله مسکونی رعایت شده که این نیز بر اساس مقررات بوده است. فاصله ی چندین متری بین دو ساختمانی که کوتاه به نظر می رسند امروز، حریم  ساری رود شناخته می شود.

 حریم فعلی ساری رود(فاصله بین دوساختمانی که کوتاه به نظر می رسند.)در این تصویر، موقعیت کف ساختمان های مسکونی در دو سوی رود گویای شیبی است که دهانه اولیه رود را مشخص می کند. دهانه اولیه در این جا قریب پنجاه متربرآورد می شود . (کامیونی ضایعات ساختمانی را درست مقابل دهانه ساری رود و در نزدیکی آن تخلیه کرده است.)

 


جانب شمالی گودال پل گردن-ساخت و ساز ها در اراضی پل گردن (شهرک شهرداری) 

بازار روز بر روی ساری رود. شهرداری ساری با زدن سقف بر روی« ساری رود» بخشی از حریم باقیمانده از ساری رود را بازارچه تره بار نموده است . در سمت راست تصویر آن جا که دیوار بلوکی بعد از دیوار آجری آغاز می شود حد حریم شرقی رودخانه در دهه های اخیر محسوب می شده است . در سمت چپ تصویر ساختمان تازه ساز بر اساس مقررات سال های اخیر بنا گردیده که رعایت حریم قدیمی رودخانه الزامی نبوده است .(محلی در جنوب ساری، بیست متری منشعب از بولوار کشاورز به طرف پل گردن )

* مطلب مرتبط:

تجن چگونه تغییر کرد: http://kulaian.com/Content/Mazandaran-and-History/920730184451.html


  • درویش علی کولاییانپاسخ به این دیدگاه 6 1
    دوشنبه 27 آبان 1392-0:0

    توجه آقای ماهفروزی ظاهراً با موضوع بحث فاصله زیادی دارد . ایشان از شاخه های فرعی تجن صحبت می کند که شاید منظورشان سر شاخه است . در محدوده که ایشان اشاره می کنند، در منطقه« پل گردن» و« لاک دشت» فقط «اسپرز دَرِه » سرشاخه ای کوچک از تجن است که به تجن می ریزد . نهر های کشاورزی در همان ناحیه که معمولاً در تابستان ها از تجن آب می گیرند، موسوم به شاخه های تجن نبوده و نیستند. (شاخه رود قسمتی از رود است که به شکل طبیعی از آن جدا می شود مثلاً ، شاخه های متعدد ولگا که متفرعات رود در محل دلتای رودخانه اند) . شهر ساری درگذشته از« شهر کیله» و یا از« شهر رود » منشعب شده از ساری رود منتفع می شده است . این رود زمانی سر چشمه ای حیرت انگیز داشت که بدان در مقاله پژوهشی (تجن چگونه تغییر کرد ) اشاره ای مفصل شده است معلوم نیست منظور آقای ماهفروزی از نهر ها و کانال ها که ایشان برای شهر می گویند کدام یا کدام ها هستند . چه خوب بود که کمی توضیح می دادند

    بحث قدمت هفت هزار ساله از سوی ایشان ، برای کانال های آبیاری در ناحیه ای جنگلی مثل مازندران چگونه توجیه می شود ؟ حفر نقب ها و نهرها به طول ده ها کیلومتر و ریشه کنی ها و درخت زنی ها در وسعت هزاران هکتار با ابزار سنگی و برنزی چگونه با عقل جور در می آید ؟ ایشان رواج ابزار آهنی را از چه عصر و از چه زمانی در تصور خود دارند ؟

    آن چه که منظور این جانب بوده سر چشمه اصلی «ساری رود» است که در جستجوی آن بودن، زحمت چندانی نداشته و سفری کوتاه و چند ساعته است و شاید نیازی به زحمت یک باستان شناس نباشد... باقی برای بعد .

    • حسین اسلامی سارویپاسخ به این دیدگاه 1 1
      دوشنبه 27 آبان 1392-0:0

      جناب مهندس کولاییان

      اَی دیدی؟؟

      و اما حرفی با علی آقا ماهفروزی ، حضرت عباسی مهندس کولاییان بی غل و غش گپ زنده.

      ته چه اَنده پیچ دنی. نا مِه جواب رِ هدائی نا مهندسِ جوابه، چه؟؟



      دوندی سهراب چی باوته؟

      من قطاری دیدم که سیاست می برد و چه خالی می رفت.

      کلام آخر،

      آقای مهندس کولاییان

      بازم حرف بزن و باز هم بنویس.

      جا نخور، شاید امروز مِرِه حالی نَوّه، فِرداخله روشن هسته.

      • علی ماهفروزیپاسخ به این دیدگاه 2 2
        دوشنبه 27 آبان 1392-0:0

        درود به همه دوستان و فرهیختگان و سلام به مازندران.

        انچه که بنده از صحبت های آقای کولائیان متوجه شدم بحث در مورد دو چیز است .

        الف : پیشگفتار بحث پژوهشی در مورد شاخه های فرعی رودخانه تجن که در محدوده پل گردن به رودخانه تجن می ریزد یا با کانال ها و نهر های کوچک ساری گذشته را مشروب می ساخته و اضافه آن به باغ ها و شالیزار های بخش شمالی ساری سرازیر می شده است.

        ب: توجه دادن به مسئولین شهری و سازمان های مرتبط مانند محیط زیست ، بهداشت و ... بوده که چگونه می توان این نقطه قوت را به فرصت تبدیل و آنرا در توسعه شهری استفاده نمود که هر دو مورد صحبت بسیار پسندیده ای هست و باید از عنصر آب در بحث شهرنشینی بسیار استفاده ها نمود.

        اما بحث باستان شناسی کانال های آبیاری برای روستاها پیچیده و شهر ها سابقه 7000 ساله در ایران و بین االنهرین دارد مانند نهر خلف و نهر داریون و .... که در مورد ساری و رود خانه های آن چنین بحث عمیقی صورت نگرفته و بیشتر دانسته های ما ناشی از ادراکات تاریخی است و جهت شکافتن آن مجال دیگر می طلبد.

        امیدواریم پژو هش های آتی در کشور و استان به سوی سازندگی هر چه بیشتر فرهنگی ، اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی نهادینه شود .

        همیشه بر و بوم وطن آباد باشد

        • دوشنبه 27 آبان 1392-0:0

          به نظر می رسد حق با نویسنده باشد. البته آقای اسلامی هم می توانند از این مسئله حمایت کنند که شهرداری خرید این منطقه را مورد توجه قرار دهد. آنچه خبر دارم این است که وضع موجودی و اعتبار مالی شهرداری ساری در شرایط حاضر امکان خرید مستقیم را نمی دهد ولی می تواند از طرق دیگر نسبت به این مسئله اقدام کند.

          سوالی از جناب باستان شناس عظیم الشان آقای کولائیان عزیز دارم و آن اینکه آیا کاربرد "لازمات" در کامنت آخری شما درست است یا "ملزومات" ؟ من به دلیل ناقلا بودن قدرت تشخیص صحیح ندارم لطفاً راهنمایی بفرمایید.

          • درویش علی کولاییانپاسخ به این دیدگاه 5 1
            يکشنبه 26 آبان 1392-0:0

            جناب آقای حسین اسلامی



            گفت و گو با دوستان اهل قلم را استقبال می کنم . البته شیوه گفت و گو منحصر به نشستن دور یک میز نیست . قلم و کاغذ ،نشریات و رسانه ها همه اسباب این گفت و گو یند .

            تفاهم با آن چه که من نوشته ام نیاز مند پیشینه در زبان شناسی و یا باستان شناسی نیست . زبان دانستن لازم است، آن هم اول زبان شیرین فارسی و دوم زبان انگلیسی آن هم در حد آشنایی کافی . توانایی استفاده از فرهنگ ها که به زبان انگلیسی یا فارسی است از لازمات است . بقیه اطلاعاتی هست که دوستان ما و از جمله جوانان دانشجو از هر رشته ای ، قادر به داوری در مورد آن هستند . من اظهارات شما را فقط و فقط شکسته نفسی به حساب می آورم .

            مورد به خصوصی که این جا بدان پرداخته شد در وجه عمده، تعیین و تشخیص سرچشمه یک رود است، همین . این کار مستلزم مطالعه دقیق یک گزارش و در صورت تمایل ،نیاز به مسافرت حد اکثر تا یک فرسنگی بیرون شهر ساری است .

            حضور کارشناسان مهندسی را به خاطر رودخانه و موضوعات آب و آبیاری لازم دانسته ام . جناب کیوس گوران به دلیل حرفه ی کاری از مناسب ترین افراد در میان کارشناسان محلی است . در پایان از همت و پشتکار جنابعالی در تعقیب این مساله مهم سپاسگزاری می کنم .

            • حسین اسلامی سارویپاسخ به این دیدگاه 5 0
              جمعه 24 آبان 1392-0:0

              جناب مهندس کولائیان

              از اینکه این جسارت را دارید می روید کار می کنید،پژوهش می کنید و حرفی تازه و به قول شما حرف متفاوت و یا مثلا خلاف آموخته های ما می فرمائید جای قدردانی و تشکر دارد.

              اما این حرف تازه باید در جمع اهل قلم و بچه های میراث و باستان شناسان به اصطلاح چکش بخورد.

              حرف تازه حتما صد در صد درست نیست و حتما صد در صد غلط نیست.

              شما تکرار نمی کنید، حرف تازه برای گفتن دارید، پس باید تحمل بفرمائید که بعضا تعجب کنند، بعضی ها ابرو گره بزنند، بعضی ها مخالفت کنند و عده ای هم با شما همراه شوند. من تمام حرف های تازه شما را خواندم و شنیدم اما در زبان شناسی و باستان شناسی وارد نیستم، دوست دارم که شما در برابر این کارشناسان با هم گفتگو کنید، من گوش کنم، معاون فرهنگی شهرداری ساری هم باید و باید حرف شما را بشنود. دیگران هم بشنوند.

              آنگاه معلومات من و امثال من هم بیشتر می شود. در هر صورت تِه خِنابِدون... تِه گِره.

              • درویش علی کولاییانپاسخ به این دیدگاه 5 1
                پنجشنبه 23 آبان 1392-0:0

                ابرازنظر متفاوت، مخالفت نیست. زمان آن رسیده با استفاده از امکانات علمی گذشته را شفاف تر ببینیم . کاوشهای تاریخی و تاریخ پژوهی ما با امکانات روز هماهنگ نیست . امروز علاقمندان نجوم حتی دانش آموزان ما فراتر از گالیله عمق آسمان را رصد می کنند . هواشناسان ما نه یک یا دو روز بلکه هفته ها را پیش بینی می کنند . در تمامی شاخه های علوم تحولاتی عمیق در جریان است . امروز تمامی کتابهای تاریخ جهان روی میز کار پژوهشگر ما جا می شود . از آقای اسلامی تشکر می کنم و از ایشان درخواست دارم ساری رود و آغاز ساری رود و گودال پل گردن را که مورد اشاره قرار گرفته از نزدیک و به دقت مشاهده کنند .ترتیبی اتحاذ کنند تا از دانش مهندسان و مشاوران شهردار محترم و همکاران خبره ایشان در کانون مهندسین در ارزیابی موضوع استفاده شود . اطمینان دارم همه به حقایق تازه ای از جریانات تاریخی گذشته شهرمان دست خواهیم یافت .

                • حسین اسلامی سارویپاسخ به این دیدگاه 5 0
                  چهارشنبه 22 آبان 1392-0:0

                  جناب کولائیان فرمایشاتی دارند،از اینکه حرفی تازه و خلاف آنچه تا کنون نوشته شد دارند بد نیست ،اما

                  الف:ما باید یاد بگریم که حرفهای مخالف باورهای خودمان را گوش کنیم .

                  ب:آقای کولائیان هم حرف بقیه را باید بشوند ،تحمل ایشان و ما باید بیشتر از این بشود


                  ©2013 APG.ir